Powered by SUM-NET
 

Etap trzeci - budowanie strategii i przeprowadzenie wyszukiwania.

Każda baza ma specyficzny interfejs, jednak we wszystkich obowiązują ogólne reguły wyszukiwania.

Wybór sposobu wyszukiwania jest determinowany kilkoma czynnikami, takimi jak :
- rodzaj tematu np. jeżeli temat jest bardzo rzadki i nie ma dla niego hasła w tezaurusie warto zastosować wyszukiwanie przez dowolne słowa;
- na ile wyczerpujące temat ma być wyszukiwanie, czyli do jakich celów ma służyć wyszukana literatura np. do publikacji w czasopiśmie, do doktoratu, do zastosowania w praktyce klinicznej;
- czas jakim dysponuje się na wyszukiwanie.

W zależności od potrzeb należy wybrać spośród następujących rodzajów wyszukiwania:

Wyszukiwanie przez tezaurus
Wyszukiwanie przez dowolne słowa
Wyszukiwanie przez indeksy
Operatory logiczne AND, OR, NOT
Rozszerzanie lub zawężanie wyszukiwania

Wyszukiwanie przez tezaurus

Tezaurus jest zbiorem jednoznacznego słownictwa, czyli zbiorem haseł przedmiotowych (np. w Medline tezaurus zawiera hasła MeSH).
Jest ułożony hierarchicznie w postaci drzew tematycznych, gdzie zastosowane są zasady podrzędności i nadrzędności. Dzięki temu wyraźnie określone jest w przyjętej hierarchii miejsce terminu. Wyszukiwanie przez tezaurus to wybranie hasła, które reprezentuje temat i do którego przypisane są artykuły zgodnie z tematem. Tezaurus pozwala równocześnie na rozszerzenie zbyt wąskiego terminu (ruch w górę drzewa) lub zawężenie go do jednostki podrzędnej, mniejszej (ruch w dół drzewa)

Przykład drzewa tematycznego w tezaurusie



W wersji Polskiej Bibliografii Lekarskiej dostępnej w Bibliotece SUM hasła przedmiotowe nie są ułożone hierarchicznie w postaci tezaurusa, ale w postaci indeksu czyli alfabetycznego spisu tematów/haseł.

Zalety wyszukiwania przez tezaurus:

- rezultaty wyszukiwania odpowiadają dokładnie zadanemu tematowi, są najbardziej trafne;
- tezaurus zawiera definicje terminów, co jest pomocne w wyborze właściwego tematu;
- umożliwia wyszukanie terminu nadrzędnego wraz z terminami podrzędnymi np. Termin nadrzędny Spine (Kręgosłup) - terminy podrzędne Cervical Vertebrae (Kręgosłup szyjny), Thoracic Vertebrae (Kręgosłup piersiowy);
- zwalnia z obowiązku poszukiwania synonimów, pod którymi może być reprezentowany poszukiwany termin.

Wady wyszukiwania przez tezaurus:

- konieczność ogólnej znajomości budowy tezaurusa;
- konieczna umiejętnośc właściwego sformułowanie zapytania.

Wyszukiwanie przez dowolne słowa

Wyszukiwanie to polega na wpisaniu dowolnego słowa lub frazy (kilku słów) w pole wyszukiwania.

Przykład z bazy Medline



Przykład z Polskiej Bibliografii Lekarskiej



W każdej bazie danych, jeżeli nie zostało sprecyzowane pole do przeszukiwania, rezultatem wyszukiwania przez dowolne słowa są opisy publikacji, w których dane słowo występuje w dowolnej części opisu np. tytule, streszczeniu, autorze.

Przykład z bazy Medline



Zalety wyszukiwania przez dowolne słowa:

- nie jest wymagana umiejętność posługiwania się narzędziami, w jakie wyposażona jest baza;
- rezultatem jest duża ilość wyszukanych opisów publikacji.

Wady wyszukiwania przez dowolne słowa:

- mniejsza precyzja wyszukiwania;
- możliwość ominięcia publikacji, w których autor użył innej nazwy niż wpisana jako słowo wyszukiwawcze.

Wyszukiwanie przez indeksy

W bazach danych można także wyszukiwać publikacje według autora, tytułu czasopisma itp. Należy wtedy skorzystać z odpowiedniego indeksu.

Przykład z bazy Medline



Przykład z Polskiej Bibliografii Lekarskiej



Operatory logiczne AND, OR, NOT

Wybrane terminy wyszukiwania (pochodzące z tezaurusa lub dowolne słowa) można łączyć przy użyciu operatorów AND, OR i NOT.

Połączenie dwóch terminów operatorem AND spowoduje wyszukanie zbioru, w którym znajdą się publikacje zawierające jednocześnie oba terminy. Np. ciąża AND cukrzyca = publikacje dotyczące cukrzycy w czasie ciąży.



Połączenie dwóch terminów operatorem OR powoduje wyszukanie zbioru, w którym publikacje będą zawierały jeden lub drugi termin.

Np. ciąża OR cukrzyca = publikacje dotyczące cukrzycy oraz publikacje dotyczące ciąży.



Połączenie dwóch terminów operatorem NOT spowoduje wyszukanie zbioru, w którym będą publikacje zawierające jeden termin, bez części wspólnej obu terminów.

Np. cukrzyca NOT ciąża = publikacje dotyczące cukrzycy bez publikacji dotyczących cukrzycy w ciąży.



Rozszerzanie lub zawężanie wyszukiwania

Jeśli rezultatów wyszukiwania jest zbyt mało należy:

  • - Użyć terminów bliskoznacznych połączonych operatorem OR;
  • - Użyć szerszego terminu z tezaurusa lub rozszerzyć termin o terminy podrzędne;
  • - Użyć wszystkich określników terminu;
  • - Zastosować łącznie wyszukiwanie w tezaurusie z wyszukiwaniem przez dowolne słowa.

Jeżeli rezultatów wyszukiwania jest zbyt dużo należy:

  • - Użyć tylko terminów z tezaurusa;
  • - Użyć terminów węższych np. Jaundice (termin ogólniejszy), Jaundice, obstructive (termin węższy);
  • - Wyłączyć funkcję rozszerzania o terminy podrzędne,
  • - Zawęzić występowanie terminu do publikacji, w których jest on głównym tematem (w Medline termin w polu MJME);
  • - Zastosować określniki terminu np. Heart Aneurysm - drug therapy.

Etap 4 Wybór limitów.

 
medyczne_bazy_danych/etap_3_budowanie_strategii.txt (2246 views) · ostatnio zmienione: 2012/12/07 16:40 przez jseiffert
 
Recent changes RSS feed Creative Commons License Donate Powered by PHP Valid XHTML 1.0 Valid CSS Driven by DokuWiki